امام شناسی در پرتو زیارت جامعه کبیره - بخش سوم

وارثان انبیاء

خداوند متعال مالک اصلی این عالَم می‌باشد و در انتها نیز همه چیز به خدا بر می‌گردد _وَللّهِ‏ِ مِيرَاثُ السّماوَاتِ وَالْأَرْضِ_ و خداوند هم این زمین و آسمان را به ائمه اطهار(ع) عنایت می‌فرماید

 

شرح فرازهایی از زیارت جامعه کبیره

حجت الاسلام والمسلمین محمد خادمی

 

فراز سوم : وَمِيراثُ النُّبوة عِنْدَكُمْ

امام هادی(ع)  در این بخش از زیارت جامعه، پرده از حقیقتی دیگر از مقامات و شئون ائمه اطهار(ع)  بر می‌دارد و یکی دیگر از ویژگی‌های معرفتی اهل‌بیت(ع)  را بازگو می‌فرماید که تمامی ودایع و میراث انبیای گذشته در نزد شما ائمه اطهار(ع)  می‌باشد.

نکته قابل توجه این است که آنچه از واژۀ ارث در این بخش از زیارت و یا سایر عباراتی که از این کلمه در مورد ائمه اطهار(ع)  به کار برده می‌شود به معنای ارث بردن شرعی نمی‌باشد، بلکه معنی لغوی آن مورد نظر است لغویون در این زمینه بیان کرده‌اند که (ورث) به معنی «ابقاء للشيء» است یعنی باقی گذاشتن چیزی.(العین/ج8/ص234)

در قرآن کریم نیز در آیات مختلفی، خداوند متعال می‌فرماید که ما این زمین و حکومت بر روی آن را به ائمه اطهار(ع)  به ارث می‌رسانیم و آنان وارث روی زمین خواهند بود: {أَنّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّالِحُونَ}.(نساء/105)

سرّ مطلب این است که خداوند متعال مالک اصلی این عالَم می‌باشد و در انتها نیز همه چیز به خدا بر می‌گردد: {وَللّهِ‏ِ مِيرَاثُ السّماوَاتِ وَالْأَرْضِ}.(آل عمران/180) و خداوند هم این زمین و آسمان را به ائمه اطهار(ع)  عنایت می‌فرماید که این جریان در زمان حکومت حضرت بقیة الله الأعظم(عج)  تجلّی پیدا می‌کند. معنی دیگری که برخی از لغویون در واژه ارث بیان نموده‌اند این است که هر چیزی که بدون سختی و بدون پول و منّت به دست می‌آید را ارث می‌گویند.(مفردات راغب/ج1/ص863)

بنابراین تمام اموری که انبیای باقی گذاشتند در نزد ائمۀ اطهار(ع)  بوده و هم اکنون نزد امام عصر(عج)  می‌باشد. امام باقر(ع)  می‌فرمایند: «نحن مُستودع مَوارثُ الأنبياء» مواریث انبیا در نزد ما ائمه به ودیعه گذاشته شده است.(کمال الدین صدوق/ج1/ص205)

در روایات اهل‌بيت(ع)  بیان شده که چه چیزهایی از انبیای به ائمۀ اطهار(ع) رسیده است و آن عبارت است از هر آنچه مربوط می‌شده به حیث حجت بودن انبیاء که عبارت است از معجزه، علم، قدرت و...

روایات فراوانی بر این مطلب دلالت می‌کند که خداوند متعال هر آنچه به انبیای عظام عنایت فرموده به پیامبر اکرم(ص)  و ائمۀ اطهار(ع)  عطا فرموده است و تمام کتاب‌های انبیای در نزد ائمۀ اطهار(ع)  موجود است.

مرحوم علامه مجلسی می‌فرماید: «منظور از میراث انبیای علوم تمام انبیاء و کتب آنان و اخلاق و لوازم و وسائلی است که در مقام اعجاز به کار می‌برند، مانند عصای موسی (در روایت است که هنوز تر و تازه می‌باشد) و انگشتر سلیمان که خداوند به برکت آن بادها و پرندگان را تحت تصرف در آورده است: «عندنا صحف إبراهيم وألواح موسى...».(کافی/ج1/ص225) و پیراهن حضرت یوسف (که بر بدن حضرت ابراهیم(ع)  بود آن زمانی که در آتش افتاد و آتش بر او گلستان شد) و ذوالفقار پیامبر اکرم(ص)  و سپر و پرچم و عمامۀ مبارک ایشان و... که هم اکنون نزد امام زمان(عج) می‌باشد.».(روضة المتقین/ج5/ص478؛ الامام المهدی(عج)  من المهد الی اللحد)

حتی آن فرشی که انبیای بر روی آن می‌نشینند نیز به ائمۀ اطهار(ع)  رسیده است که امام عسکری(ع)  دستی به صورت علی بن عاصم می‌کشد و به او نشان می‌دهد که نگاه کن اینجا اثر موضع جلوس حضرت آدم(ع)  و شیث و نوح و... است تا به پیامبر اکرم(ص)  می‌رسد و تک‌تک ائمه(ع)  را نام می‌برد تا به امام زمان(عج) می‌رسد که در دوران طفولیت بودند و می‌فرماید: «ای علی بن عاصم! نگاه کن که این همه محلّ نشستن مهدی(عج)  می‌باشد و بدان که کسی که شک کند به این آثار و اعجاز در حقیقت در خداوند متعال شک کرده است».(بحارالأنوار/ج11/ص33)

پس دریک جمله می گوییم این آثار و معجزات در ائمه اطهار(ع)  و در این زمان در امام عصر(عج)  جمع شده است؛ لذا ائمه اطهار(ع)  وارث تمام انبیاء هستند و امام مهدی(عج)  وارث همه ائمه اطهار(ع)  به شمار می‌روند.(بحارالأنوار/ج24/ص328؛ اختصاص/ص18)

(آنچه خوبان همه دارند تو تنها داری)