امام شناسی در پرتو زیارت جامعه کبیره - بخش هشتم

ولی نعمتان

سلام بر شما اهل‌بیت(ع) که سرپرست و ولی نعمت تمام عالم هستی می‌باشید. اولیاء جمع (ولی) به معنای سرپرست و صاحب اختیار می‌باشد و کلمۀ النعم جمع (نعمت) می‌باشد..

 

 

 

 

شرح فرازهایی از زیارت جامعه کبیره

حجت الاسلام والمسلمین محمد خادمی

 

فراز هشتم: اولیاء النعم

سلام بر شما اهل‌بیت(ع) که سرپرست و ولی نعمت تمام عالم هستی می‌باشید. اولیاء جمع (ولی) به معنای سرپرست و صاحب اختیار می‌باشد و کلمۀ النعم جمع (نعمت) می‌باشد و به مقتضای جمع بودن و داشتن (ال) شامل تمامی نعمت‌های خداوند می‌باشد (مادی و معنوی، ظاهر و باطنی، محسوس و غیرمحسوس) در این فراز از زیارت جامعه نکته بسیار مهمی وجود دارد که بسیاری از ما شیعیان از آن غافل هستیم و با شناخت این مقام از ائمه اطهار(ع) می‌بایست نسبت به آن کوتاهی نکنیم و آن مقام این است که تمام فیوضات و نعمت‌هایی که در این عالم وجود دارد که از وجود اصل انسان‌ها گرفته تا کوچک‌ترین نعمت‌ها از ناحیۀ ائمه اطهار(ع) به ما می‌رسد نعمت‌هایی که به فرموده خدای متعال: {وَإِن تَعُدّوا نِعْمَتَ اللّهِ لاَ تُحْصُوهَا}(ابراهیم/34) انسان‌ها نمی‌توانند آن را بشمارند. اساساً این عالم از طرف خدا بر پایۀ نظام سبب و مسبب بنا نهاده شده است، چنانچه امام صادق(ع) می‌فرمایند: «أبي الله أن يجري الأشياء الاّ بأسباب».(کافی/ج1/ص183) لذا خدای متعال برای خود جانشینانی در روی زمین قرار داده که آنها کارهای خدایی را به اذن او انجام دهند. سرّ مطلب این است که تمام عالَم، ملکِ مطلق اهل‌بیت(ع) می‌باشد و به یمن برکت آنهاست که رزق و روزی به خلائق ارزانی می‌شود.

مرحوم محقق اصفهانی ـ که خود در فقه و اصول تبحّر خاصی دارد ـ می‌فرماید: تمام ممکنات و ماسوی الله همان‌طور که مملوک خداوند هستند، مملوک پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) نیز هستند؛ زیرا آنها واسطۀ فیض می‌باشند.(حاشیة المكاسب/ج2/ص381)

در روایتی از امام باقر(ع) وارد شده که «والأرض كلّها لنا».(کافی/ج1/ص407) تمام زمین ملک ما اهل‌بیت(ع) می‌باشد. لذا باید توجه داشته باشیم که ما انسان‌ها در ملک ائمه اطهار(ع) قدم بر می‌داریم و به فرمایش پیامبر اکرم(ص) اگر کسی بغض امیرالمؤمنین علی(ع) را داشته باشد هر قدمی که بر می‌دارد کار حرام کرده است: «يا عليّ إنّ الله زوّجك فاطمة وجعل صداقها الأرض فمن مشي عليها مبغضاً لك مشى حراماً».(الطرائف سید بن طاووس/ج1/ص255)

تمام این مقامات به ولایت تکوینی ائمه اطهار(ع) بر می‌گردد که در جای خود با ادلۀ قطعی و متواتر به اثبات رسیده است.

میرزای نائینی(ره)می‌فرماید: اینکه تمام عالم در تحت تصرّف ائمه اطهار(ع) می‌باشد به خاطر این است که آنها مظهر اسماء و صفات خدای تعالی می‌باشند.(کتاب المکاسب والبیع/ج2/ص332)

حال که ائمه اطهار(ع) واسطۀ فیض و نعمت‌های مادی و معنوی می‌باشند باید شکرگزار باشیم و قدر آنها را بدانیم و با ایشان ارتباط برقرار کنیم و در نهایت نسبت به اوامر و فرامین آنها کاملاً مطیع باشیم، یکی از راههای ارتباط با ائمه(ع) رفتن به زیارت آنها می‌باشد مخصوصاً در ایّام خاص که روز 23 ذی‌القعده هم زیارت مخصوص حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا(ص) می‌باشد...