قدم صدق: روز ششم

شهریور, ۱۳۹۸ بدون نظر کوتاه و خواندنی

«السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الرَّبَّانِيُّونَ»

در روایت معتبری یونس کناسی به نقل از امام صادق علیه‌السلام در رابطه با چگونگی زیارت قبر سیدالشهدا علیه السلام و اصحابش چنین می گوید: «عَنْ يُونُسَ الْكُنَاسِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه‌السلام قَالَ: إِذَا أَتَيْتَ قَبْرَ الْحُسَيْنِ علیه‌السلام… ثُمَّ تَأْتِي قُبُورَ الشُّهَدَاءِ وَ تُسَلِّمُ عَلَيْهِمْ وَ تَقُولُ -السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الرَّبَّانِيُّونَ أَنْتُمْ لَنَا فَرَطٌ وَ نَحْنُ لَكُمْ تَبَعٌ وَ نَحْنُ لَكُمْ خَلَفٌ وَ أَنْصَارٌ أَشْهَدُ أَنَّكُمْ أَنْصَارُ اللَّهِ وَ سَادَةُ الشُّهَدَاءِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ فَإِنَّكُمْ أَنْصَارُ اللَّهِ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا وَ مَا ضَعُفْتُمْ وَ مَا اسْتَكَنْتُمْ حَتَّى لَقِيتُمُ اللَّهَ عَلَى سَبِيلِ الْحَقِّ.»(اصول کافی، ج۴، ص۵۷۴)

در روایت فوق، حضرت، اصحاب امام حسین علیه‌السلام را به «ربانیون» توصیف نموده و سپس در ادامه به آیه ۱۴۶ آل عمران تمسک کردند. «ربیون» جمع ربی بوده و معنای آن کسانی است که مختص به پروردگارشان بوده و به غیر او خود را مشغول نمی‌کنند(المیزان، ج۴، ص۴۱)؛ با توجه به معنای «ربیون» و شان نزول آیه که در رابطه با جنگ احد است، خداوند متعال با یادآورى شجاعت و ایمان و استقامت مجاهدان و یاران پیامبران گذشته، مسلمانان را به شجاعت و فداکارى و پایدارى تشویق مى‌کند و ضمنا آن دسته‌اى را که از میدان احد فرار کردند سرزنش مى‌نماید و مى‌گوید: پیامبران بسیارى بودند که خداپرستان مبارزى در صف یاران آنها قرار داشتند.

در رابطه با شان نزول این آیه در تفسير مجمع البيان در ذيل آيه، از امام باقر علیه‌السلام چنين نقل شده كه: على علیه‌السلام در روز احد شصت و يک زخم برداشت و پيامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله، ام سليم و ام عطيه را دستور داد كه به معالجه جراحات آن حضرت بپردازند. چيزى نگذشت كه آنها با نگرانى به خدمت پيغمبر عرضه داشتند وضع بدن على علیه‌السلام طورى است كه ما هر زخمى را مى‏‌بنديم ديگرى گشوده مى‌‏شود و زخم‌هاى تن او آن چنان زياد و خطرناک است كه ما از حيات او نگرانيم. پيغمبر و جمعى از مسلمانان به عنوان عيادت به منزل على علیه‌السلام وارد شدند درحالى‌كه بدن او يک پارچه زخم و جراحت بود؛ پيامبر با دست مبارک خود بدن او را مسح مى‏‌كرد و مى‌‏فرمود: كسى كه در راه خدا اين چنين ببيند آخرين درجه مسئوليت خود را انجام داده است! و زخمهايى كه پيامبر دست بر آن مى‏‌كشيد، بزودى التيام مى‌‏يافت. على علیه‌السلام در اين هنگام گفت: الحمدللَّه كه با اين همه، فرار نكردم و پشت به دشمن ننمودم خداوند از كوشش‌هاى او قدردانى كرد و آیه مذکور نازل شد.

با توجه به شان نزول مذکور، می‌توان به نکته ذکر این آیه در رابطه با اصحاب سیدالشهدا علیه‌السلام دست یافت؛ این روایت در واقع به یکی از مهمترین صفات اصحاب سیدالشهدا علیه‌السلام اشاره کرده و آن را در صدر خصوصیات و ویژگی‌های ایشان قرار می‌دهد. مطابق با روایت فوق اصحاب سید الشهدا علیه‌السلام ربیونی بودند که در راه جهاد و دفاع از دین هرگز ضعف و سستی و ذلت در برابر دشمن را به خود راه نداند. چنانکه يكی از جلوه‌های زیبا در ياران امام حسين عليه‌السلام، عبادت و راز و نياز با پروردگار می‌باشد؛ امام حسين عليه‌السلام در كربلا دو بار از لشكر دشمن مهلت خواستند؛ يك بار شب عاشورا و دومين بار روز عاشورا و هر دو بار برای عبادت و راز و نياز بود. شب عاشورا امام حسين از دشمن فرصتی خواست تا به عبادت و تلاوت بپردازد. در همين شب بود كه ياران زاهد و وارسته از دنيا، از خوشحالی اين كه فردا سعادت شهادت نصيبشان می‌شد با هم مزاح می‌كردند مثل برير و حبيب.
صدای نجواها و زمزمه‌های عاشقانه‌ی ياران و اهل‌بيت امام عليه‌السلام با پروردگار از ميان خيمه‌ها به گوش می‌رسيد. در منابع تاریخی در رابطه با این خصوصیت اصحاب چنین می‌خوانیم: «و بات الحسين و اصحابه تلك الليلة و لهم دوي كدوي النحل ما بين راكع و ساجد و قائم و قاعد»؛ حسين عليه‌السلام و يارانش آن شب را به صبح رساندند، درحالی‌كه زمزمه‌ی آنان در حالت ركوع و سجود و ايستاده و نشسته، مانند زمزمه‌ی زنبوران عسل شنيده می‌شد.(لهوف، ص۱۳۰)

همچنين در ظهر عاشورا، برای دومين بار، مهلتی خواسته شد كه برای برپايی نماز بود؛ ياران نيز با اقتدای به مولای خويش، آخرين نمازشان را به جا آوردند تا با اين حالت به ملاقات خدا بروند.
از ابومخنف نقل شده كه: ابوثمامه به امام حسين عليه‌السلام گفت: …من علاقه‌مندم درحالی‌كه اين نمازم را كه وقت آن رسيده به جای آورم و خدا را ملاقات كنم.(ابصار العين، ص۱۲۰)

برچسب ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *