میلادبانوی عالمیان

بهمن, ۱۳۹۹ بدون نظر تاریخ نگار

حضرت صدیقه طاهره فاطمه زهرا (ع) در روز بیستم جمادی الثانی جهان را به نور وجودش روشن نمود.

 البته در سال تولد آن بانوی بزرگوار اختلاف است؛ عالمان و محدثان شیعه به پیروی از پیشوایان معصوم، سال پنجم بعثت، و برخی سال دوم بعثت را برگزیده اند.[۱]

گروهی از محدثان و مورخان اهل سنت نیز تولد آن بانو را پس از بعثت نقل نموده اند.[۲]

امام باقر (ع) می‌فرمایند:

«فاطمه دختر محمد و پنج سال بعد از بعثت به دنیا آمده و چون از دنیا رفت، هیجده سال و هفتاد و پنج روز داشت.»[۳]

امام صادق (ع)  نیز می‌فرمایند:

«حضرت فاطمه (ع) روز بیستم جمادی الثانی (سال پنجم بعثت)، هنگامی که پیامبر چهل و پنج ساله بود، به دنیا آمد. هشت سال در مکه و ده سال در مدینه و هفتاد و پنج روز بعد از وفات پدر گرامی‌اش زندگی کرد، و در روز سه شنبه سوم جمادی الثانی سال ۱۱ هجری از دنیا رفت».[۴]

بسیاری از مورخان اهل سنت، میلاد آن بانو را پنج سال پیش از بعثت نقل کرده‌اند، اما گفتار آنان با روایات اهل بیت رسول خدا (ص) سازگار نیست. در این باره باید به اهل بیت پیامبر مراجعه کرد؛ زیرا «أهل البيت أدرى بما في البيت؛ اهل خانه از دیگران به آنچه در منزل است آگاه ترند».

به نظر می‌‌رسد برای پاک کردن ننگ از دامن افرادی که در شهادت دختر گرامی پیامبر نقش داشتند[۵] قول «پنج سال پیش از بعثت» را ساخته اند. از این رو، با آنکه سال تولد و شهادت اهل بیت در روایات کمتر به چشم می خورد، امام باقر (ع) و امام صادق (ع)  (ع)، دو فرزند بزرگوار فاطمه زهرا (ع) اصرار دارند که مادرشان پنج سال بعد از بعثت متولد شده و هنگام شهادت، هیجده ساله بوده است؛ تا آیندگان به فکر افتند که چرا ایشان در هیجده سالگی، بدون هیچگونه بیماری، از دنیا رفتند! وانگهی روایات فراوانی که از شیعه و سنی نقل شده،[۶] همه نشانه این حقیقت است که نطفه پاک بانوی گرامی اسلام از عصاره میوه ها و غذاهای بهشتی بوده است؛ لذا ولادت ایشان باید پس از بعثت باشد، چون معراج و سیر آسمانی رسول خدا (ص) و نزول جبرئیل و میکائیل پس از بعثت بوده است.

بنا بر این، یکی از انگیزه های کسانی که ولادت آن حضرت را سالها پیش از بعثت عنوان کرده‌اند، این بوده است که این گروه روایات را مردد ساخته و این امتیاز بزرگ آن بانوی گرامی را به دست فراموشی سپارند.

کسانی که می‌گویند تولد آن بانو پنج سال پیش از بعثت بوده است، سال تولد را همزمان با سالی دانسته اند که قریش خانه کعبه را تجدید بنا می‌کردند؛ و این با اکثر اقوالی که در مورد سن پیامبر هنگام تجدید بنای کعبه به دست قريش گفته شده قابل جمع نیست.

در اینکه آن حضرت هنگام بنای کعبه چند سال داشتند، اختلاف است. برخی از مورخان عامه ۳۵ و بعضی ۲۵ سال را ذکر کرده‌اند. البته چند قول دیگر هم وجود دارد. عده ای نیز همانند علامه حلی در کتاب «تذكره» سی سال را نقل نموده اند.[۷] در این صورت، جمع بین پنج سال پیش از بعثت و بنای کعبه ممکن نیست.

به هر حال، با عنایت به سخن پیامبر که در جواب خواستگاران فرمودند: «دخترم هنوز کوچک است»، ساختگی بودن این دیدگاه روشن می‌شود؛ چرا که اگر چنین بود سن مبارک فاطمه در آن ایام نوزده سال می‌شود که اطلاق کوچک بودن به آن صحیح نیست.

[۱] کافی، ج ۱، ص ۳۸۱، باب مولد حضرت زهرا؛ مصباح شیخ طوسی، ص ۷۳۳؛ مصباح کفعمی، ص ۵۱۲؛ اعلام الوری، ص ۱۴۷ ؛ کشف الغمة، ج ۱، ص ۴۲۷؛ عوالم العلوم، حضرت زهرا ج ۱، ص ۴۸؛ بحارالأنوار، ج ۴۳، ص ۷ و ج ۹۸، ص ۱۹۶ ؛ منتهى الآمال، ج ۱، ص ۱۲۹؛ فیض العلام في عمل الشهور محدث قمی، ص ۲۷۳؛ بیت الاحزان، ص ۴؛ ریاحین الشريعة، ج ۱، ص ۵۹؛ مناقب ابن شهرآشوب، ج۳، ص ۳۵۷؛ جنة العاصمة، ص ۴۱؛ روضة الواعظين ج ۱، ص ۱۴۳.  

[۲] فاطمة الزهراء از ولادت تا شهادت، ص ۸۷؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲ ص ۲۰؛ مروج الذهب، ج ۲، ص ۲۹۱؛ تاریخ الائمه کاتب بغدادی، ص ۶.

[۳] کافی، ج ۱، ص ۳۸۰، باب مولد امیرالمؤمنین، ح ۱۰

با توجه به ترتیب باب های کافی، این روایت می بایست در باب بعد بود که در باره زندگی حضرت فاطمه است، آورده می شد. گویا اشتباها در این باب درج شده است.

[۴] دلائل الإمامة، ص ۱۰؛ بحارالأنوار، ج ۴۳، ص ۹، ح ۱۶

[۵] زیرا طبق گفته آنان، آن مخدره هنگام وفات، ۲۸ سال داشته است، و در این صورت، این احتمال که آن حضرت به مرگ طبیعی از دنیا رفته است تقویت می گردد.

[۶] ر. ک: احقاق الحق، ج ۱۰، ص ۱۰ -۱

[۷] جنة العاصمه، ص۴۳، بحارالانوار ج ۱۵، ص ۴۱۱٫

برچسب ها