نازل شدن آيه‌ی مباهله

شهریور, ۱۳۹۸ بدون نظر تاریخ نگار

يکی از اعياد مهم مسلمانان، عيد بزرگ مباهله است. در اين عيد بزرگ، خدای متعال مهم‌ترین آيه‌ای که در افضيلت اهل‌بيت علیهم‌السلام است را نازل فرمود که به آيه‌ی مباهله معروف است.

جريان مباهله اين‌گونه بود که در سال نهم هجری، پيامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله به امر خدا، مردم نجران را به اسلام دعوت کردند و آنان را مخيَّر نمودند که یا مسلمان شوند، يا ماليات بدهند. کشیشان و بزرگان مسیحی نجران با یکدیگر مشورت کردند و هشتاد و هشت نفر از نخبگان خود را برای تحقيق به مدينه فرستادند؛ آنان می‌گفتند: عيسی پسر خداست چون پدر ندارد.

خداوند وحی فرستاد که حضرت آدم علیه‌السلام نه پدر داشت و نه مادر؛ (پس چرا او را فرزند خدا نمی‌دانيد؟!) بحث‌های زيادی بين آن‌ها واقع شد و نجرانيان در همه‌ی این مباحث شکست خوردند. در آخر پيشنهاد دادند که بياييد مباهله کنيم یعنی شما به ما و ما به شما نفرین کنیم تا هرکس باطل است به عذاب الهی گرفتار و رسوا شود!

در این هنگام آيه‌ی مباهله نازل شد و این پیشنهاد پذیرفته شد و یک روز برای مباهله معین گردید؛ قرآن در اینباره می‌فرماید: «فَمَنْ حَاجَّكَ فيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللّهِ عَلَی الْكاذِبين]»؛ پس هرکس با تو درباره‌ی خدا و دین خدا بحث کند، بعد از آن‌که از طرف خدا برای تو علم حاصل شده، به آن‌ها بگو: بیایید ما فرزندانمان را و شما هم فرزندانتان را، ما زن‌هایمان و شما هم زن‌هایتان را، ما خودمان را و شما هم خودتان را دعوت کنید و سپس مباهله کنیم و لعنت خدا را بر دروغ گویان قرار دهیم!

روز مباهله، یعنی بیست و چهارم ذی‌الحجه، پيامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله با اميرالمؤمنين و حضرت زهرا و امام حسن و امام حسين علیهم‌السلام برای مباهله حاضر شدند و نجرانيان که با جمعیت زیادی آمده بودند متوجه شدند که پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله آن‌قدر به حقّانیّت خویش اطمینان دارد که بهترین و نزدیک‌ترین عزیزان خود را برای مباهله آورده است؛ از طرفی چهره‌های نورانی آن وجود مقدس و اهل بیتش را که مشاهده کردند، به خود لرزیدند و آثار عذاب الهی را مشاهده کردند و ترسیدند و از مباهله منصرف شدند، عدّه‌ای از آنان نیز مسلمان شده و بقيه به دادن جِزيه و مالیات راضی شدند و اين پيروزی بزرگ مسلمانان بر مسيحيان زبانزد خاص و عام گردید.[۲]

در اين آيه به اعتراف مفسِّران شیعه و سنی، خدای متعال امام حسن و امام حسين علیهماالسلام را فرزندان پيامبر معرفی کرده و اميرالمؤمنين علیه‌السلام را نَفْس نفیس و جان پاک و شریف پيامبر اکرم صلی‌‌الله‌علیه‌وآله معرفی فرموده است و اين فضیلت به فرموده‌ی امام رضا علیه‌السلام بزرگترین فضیلت قرآنی حضرت علی علیه‌السلام است[۳] و در کتاب‌های اهل سنت هم به عنوان یکی از بزرگترین فضیلت‌های امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام است[۴]؛ یعنی تمام فضائل پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله به جز سِمَت نبوّت برای حضرت علی علیه‌السلام نیز ثابت است، چنانکه خود آن حضرت مکرر به این مطلب تصریح فرموده‌اند![۵]

 

[۱] سورۀ آل عمران: آیۀ ۶۱

[۲] نورالثّقلین: ج۱، ص۳۴۸٫

[۳] الفصول المختاره شیخ مفید رحمة‌الله‌علیه، ج۱، ص ۱۶؛ بحارالانوار، ج۱۰، ص ۳۴۰ 

[۴] تفسیر درُّالمنثور: ج۲، ص۶۸

[۵] نهج البلاغه صبحی صالح، ص ۳۰۱، خطبه قاصعه

برچسب ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *